Stalker (1979)

Sanki zor bi işe kalkışıyorum bu filmi bloğuma yazmaya karar vermekle. Evet bu film hakkında yazı yazmak biraz boyumu aşıyor sanki. Ama bu bloğun zaten filmler hakkında çok derin incelemeler yapmak değil, izlediğim filmleri biraz insanlara anlatmak amacıyla başladığını düşününce yazmaya karar verdim. Çok fazla film izleyen bi insan olduğum için, "güzel film tavsiye etsene" diyenler oldu hep bana, bu blog da aslında bu soruyu cevaplamak içindi.

Gelelim filme... Aslında yönetmenin Tarkovsky olduğunu söylemek biraz fikir verecektir film hakkında. Ben de daha önce Rus yönetmenin sadece Solyaris (1982) ve Ivanovo detstvo (1962) filmlerini izledim, ki Ivanovo detstvo'nun da yönetmenin diğer filmlerinden daha farklı olduğunu okudum her yerde. Gene de Tarkovsky'nin herhangi bir filmini izleyince, daha önce izlediğiniz filmlerden farklı olduğu hissine kapılıveriyorsunuz hemen sanki. Bu filmse renksiz başlayıp renkli görüntülere geçtiği o harika sahnesiyle, adeta filmi dondurup söylenmeye başlanan etkileyici replikleriyle, bilim kurgunun bile Tarkovsky sinemasında insan doğasına ve insanın ruhunun en derinlerine bakmayı amaçlamasıyla başka filmlerden çok ayrı bir yerde duruyor bana göre. Bütün bu sanatsal ve felsefi konuların içinde filmin kendini büyük bir merakla izlettirmesi ve izlerken adeta gerçek dünyadan soyutlanmamız ise apayrı bir konu.

Filmin konusuna gelince, üç adam (yazar, bilim adamı ve iz sürücü) bir meteor düşmesi sonucu oluşan ve girilmesi yasak olan Zone isimli bölgeye girmeye karar verirler. Zone'a girmek yasaktır, çünkü içinde ulaşılabildiği takdirde bütün dileklerin gerçek olduğu bir oda olduğuna inanılmaktadır. Tabi bu odaya ulaşmak hiç kolay değildir ve Zone'un kurallarına dikkat edilmezse çok tehlikelidir. Nitekim daha önce deneyen bir çok kişi geri dönememiştir. İşte Stalker yani iz sürücümüz de bu aşamada devreye girer, aslında mesleği dileklerini gerçekleştirmek isteyen insanları Zone'a götürmek ve onları yönlendirmektir. Filmde de iz sürücü, yazar ve bilim adamıyla onları bu odaya götürmek için anlaşmıştır. Zone'a ulaştıktan sonra, odaya gitmek için izlenmesi gereken yolu anlatır Stalker, ona göre odaya giden yol en kısa ve doğrudan olan yol değildir, daha çetrefilli ve dolambaçlı yollardan gidilmelidir. Çünkü Stalker'a göre odada dileklerin gerçek olup olmayacağına da "Zone" karar verir ve dileği gerçek olanlar aslında iyi ya da kötüler değil, sadece umutsuzlardır. Bu yolda bilim adamı, Stalker'ı dinleme eğilimindedir ama yazar daha şüphecidir ve biraz da kendi istediklerini yapma eğilimindedir. Odaya ulaştıklarında ne düşünecekleri ve aralarında geçen konuşmalar ise filmin kilit noktasıdır bana göre.

Aslında bu filmin Tarkovsky'nin daha önceki bilim kurgu filmi Solyaris'in büyük başarı kazanmasıyla, Rusların da Amerikalılar gibi büyük bütçeli bilim kurgu filmleri çekebileceklerini göstermek amacıyla çekilmesi bekleniyormuş. Fakat neyse ki Tarkovsky bu hataya düşmemiş ve bütün özel efektleri senaryodan çıkarıp sadece üç karakterin ana hikayesine odaklanmış. Bu arada film iki kere çekilmek zorunda kalmış, çünkü ilk kopyası gizemli bir şekilde yok olmuş. Filmdeki bütün o zorlu sahneleri tekrar çekmek zorunda kalmak oyuncuların yüzlerine ve filmin genel havasına yansımış sanki, bir şekilde belki daha da başarılı yapmış filmi bu yüzden. Film çekildikten 7 yıl sonra gerçekleşen Çernobil kazasından sonra terk edilmiş bölgeye "Zone" denilmesi ve orda kalan insanların da kendilerine "Stalker" demesiyse filmin aslında ne kadar etkileyici olduğunun bir göstergesi sanırım.

Kısaca, ben kendi kıt sinema bilgimle işte bilim kurgu filmi budur diyorum, saçma sapan özel efektler curcunası Hollywood filmleri değil. Keşke örneğin Nolan da bu Hollywood saçmalığına düşüp de konuyu öne çıkardığı filmlerinden vazgeçmeseydi efektler uğruna. Bu blogda hep Hollywood filmlerini kötülüyo gibi oldum, tabi ki ordan da çok güzel filmler çıkıyor ara sıra, ama genel olarak sadece sinema konusunda değil, bütün alanlarda her şeyin seri üretim, para için ve sadece seyirci çekmek için insanları salak yerine koyma eğilimine girmesinden rahatsızım. Bloğun amacından çok uzaklaşmadan, eğer değişik bir film izleme konusunda biraz tanıtıcı veya ikna edici olabildiysem ne mutlu bana. Ayrıca kendime de en kısa zamanda Tarkovsky'nin diğer kült filmleri Offret, Nostalghia ve Zerkalo'yu izleme tavsiyesinde bulunuyorum. Stalker'da geçen, filmdeki bütün hareket durmuş gibi görünürken söylenen ve belki de tekrar tekrar izlenmesi ve üzerinde düşünülmesi gereken repliklerden biriyle yazımı bitirirken, yeni film yorumlarında görüşmek üzere diyorum.

“Zayıflık harika bir şeydir, güç hiçbir şey. Bir insan yeni doğduğunda zayıf ve esnektir, öldüğü zaman ise sert, kaskatı ve duygusuzdur. Bir ağaç büyürken zayıf, esnek ve tazedir. Kuru ve sert hâle geldiğinde ölür. Sertlik ve güç ölümün arkadaşlarıdır. Esneklik ve zayıflık ise varoluş tazeliğinin ifadeleridir. “(Lao Tzu…Filmde Stalker’ın ifadeleri)

Norveç Filmleri

Tam iki yıldır yazmamışım bloğuma. Tabi bu durum, film izlemediğim için olmadı. Hayat kavgası, iş güç, uğraşlar falan dicem ama aslında haftada bir, bir iki saat ayrılabilir bu işe, her işe olduğu gibi. İnsanoğlu işte, hep bahaneler bulur. Aslında Film Ekimi'ne gittiğim Ekim ayında dönmeyi planlamıştım bloğa, ama bir şekilde yapamadım onu da. Son zamanlarda çok fazla Norveç filmi izlemem ve oyuncuların, yazarların, yönetmenlerin falan da kesişmesi Norveç filmleri hakkında yazmaya itti beni. Gelelim filmlere...

Blind (2014)

İlk bahsedeceğim film 2014 yapımı Blind (Körlük). İsmiyle uyumlu bir şekilde, filmde başına buz düşmesi sonucu yavaş yavaş kör olan bir kadının günlük yaşantısını izliyoruz. Bu duruma alışmaya çalışıyor gibi görünse de, insanlarla ilişkisini kesmiş ve sadece evde oturan bir kadını izliyoruz bütün film boyunca. Aslında filmde başka karakterler var gibi görünse de, görme yetisini kaybetmiş bir kadının zihninde mi yaşıyoruz bunları yoksa gerçekten gerçekleşiyorlar mı emin olamıyoruz. Bu açıdan bence körlüğün nasıl bir şey olabileceğini, izleyenlere birebir yaşatmış yönetmen Eskil Vogt. Daha önce izlediğim ve bloğumda da yer alan Oslo, 31 August filminin de senaristi olur kendisi. Başroldeki kör kadını da Ellen Dorrit Petersen canlandırıyor, ki kendisi daha sonra evde izlediğim Kongen Av Bastoy filminde de karşıma çıktı. Filmi beğenip beğenmediğime gelince, bence filmlerin başarısı, izleyenleri ne kadar içine aldığıyla ölçülebilir. Yani filmin süresi boyunca, kendi yaşantımdaki bütün düşünmem gereken şeyleri unutup, ben kendim Pelin değilmişim de o filmdeki bi karakter gibi hissedebiliyorsam ya da karakterlerle empati kurabiliyorsam o filmi başarılı bulurum kendimce. Bu film de bu duyguyu verdi bana, bence kesinlikle görülmeli.

Kraftidioten (2014)

Türkçe'ye Buz, Kar ve İntikam olarak çevrilmiş ama gerçek ismiyle ne kadar uyumludur bilemiyorum. Aslında filmin atmosferine uygun olmuş bu çeviri. Çünkü bütün film boyunca karlar altında kalmış yerlerde dolaşıyoruz ve filmin ana konusunu da çocuğunun ölümünden sorumlu adamları bularak intikam almaya çalışan bir baba oluşturuyor. Baba rolünde aslen İsveç'li ve bence kuzey ülkelerinin en karizmatik oyuncusu Stellan Skarsgård var. Oğlu mu babası mı derseniz bile babasını seçerim, o derece. (Oğlu True Blood'da karizmatik vampir rolündeki Alexander Skarsgård). 

İntikam alınan kişiler uyuşturucu mafyası olunca işler karışır tabi, kimse babayı tahmin etmediği için işin içine başka mafya grupları da katılır ve olaylar gelişir. Aslında konu biraz tahmin edilebilir yönde ilerlese de, sıradanlığa kaçmıyor film. Çünkü sadece intikam hikayesi olmakla kalmayıp mizahi yönler de içeriyor film ve oldukça da başarıyor bunu. Komedi filmi olmak için yapılmış komedi filmlerinden bile daha çok güldürüyor hatta, çok güzel diyaloglar ve sahneler var filmde. Daha fazla şey anlatmamak adına burada kesiyorum bu yazıyı ve izlemeye karar verenlere iyi seyirler diliyorum.

Kongen av Bastøy (2010)

Bu yazımda bahsedeceğim son film 2010 yapımı Kongen Av Bastoy. Film, gerçek bir hikayeden uyarlanmış ve Norveç'teki Bastoy Adası'nda yer alan Bastoy Islahhane'sinde geçiyor. Islahhane 1953 yılında kapatılmış, bu filmdeki olaylar ise 1915 yılında gerçekleşmiş. Aslında hapishane de diyebiliriz ama küçük yaştaki suçluları barındırdığı için ıslahhane demeyi tercih ettim. Filmde adaya yeni gelen isyankar bir gencin kaçma isteği ve etkisiyle, diğer çocukların da kötü koşullara karşı çıkmasını ve en sonunda da bu durumun ancak ordunun adaya gelmesiyle bastırılabilen bir isyana dönüşmesini izliyoruz. Hapishane müdürü rolünde gene Stellan Skarsgård var. Filmde çok fazla rolü olmasa da karısı rolünde kim mi var dersiniz? Blind'da oynayan ablamız Ellen Dorrit Petersen. Bunlar hoş tesadüfler tabi. Filmin konusu gene sıradan gibi görünse de, Norveç'in karlar altındaki bir adasında geçmesiyle bütün o depresifliği, çocukların gözlerindeki çaresizlikle beraber sonuna kadar hissediyorsunuz. Gerçek olaylardan uyarlanması da insanın içinde ayrı bir burukluk bırakıyor tabi. Bu arada 1982 yılında adada tekrar bir hapishane kurulmuş ama bu hapishane 2014 yılında insani değerlere önem vermesi vs. ile ödül almış. Mahkumlar kulübelerde yaşayıp, özel aşçıların yaptığı yemekleri yiyorlarmış. Saunaları, tenis kortları, at binme olanakları falan varmış. Adamlar önceki hatalarından ders alıyor en azından heralde. İlginç tabi.

Bu arada ilgilenenler için bu bahsettiğim filmleri ve daha başka bir kaç Norveç filmini 4-7 Aralık'ta Norveç Film Günleri etkinliğinde İstanbul Modern'de bulabilirsiniz. Bir de daha önce izlediğim Norveç filmlerini Oslo, 31 August ve Hodejegerne linklerinden okuyabilirsiniz. Düşününce Norveç sineması baya bi yükselişte sanki, Kraftidioten'de söyledikleri gibi sıcak hava, meyve sebze falan olmayınca yaşam kalitesi ve sanat alanlarında çoşuyor adamlar. İyi filmler.

No (2012)

Film ekiminde kaçırmayıp izleyebildiğim kadarıyla (büyük çoğunluğun beğendiği Jagten'i kaçırdım maalesef), en beğendiğim film 2012 yapımı "No". Filmin ismi anladığımız gibi hayır demek ama bu İngilizce'deki değil İspanyolca'daki No, çünkü film Şili'de geçiyor.

Film 1973 yılında Salvador Allende hükümetini devirerek iktidara geçen Pinochet'in, uluslararası baskılara dayanamayarak iktidarına devam edebilmek için halk oylamasına gitmek zorunda kalmasının ardından gelişen olayları anlatıyor. Bu oylama için "Evet"çiler ve "Hayır"cılar her gün resmi televizyonda yayınlanmak üzere 15er dakikalık tanıtım filmleri çekeceklerdir. Bu sırada başarılı bir reklamcı olan René'ye (magnifico Gael Garcia Barnel), "Hayır" kampanyasına katılması için teklif gelir. Patronu "Evet" görüşünü savunduğu ve bu kampanyaya katılmasını istemediği için tereddütte kalan René, biraz da ailesinin ve sorunlu evliliğinin etkisiyle teklifi kabul etmeye karar verir.

Bundan sonra kampanyaların aşama aşama nasıl geliştiğini, iki kampanyanın birbirinden nasıl etkilenip nasıl birbirlerine laf attıklarını, geçmişten gerçek görüntüler eşliğinde izliyoruz. Sanırım filmin en keyifli yeri de bu kısımları.Gerçek bir hikayeden uyarlandığı için filmin mutlu sonla bittiğini yani Pinochet'in referandumu kaybettiğini söylersem kimse kızmaz umarım. Şili'li diktatörün yaptıklarına öfkelenerek, azmedip darbeci rejimi devirebilen Şili'lilerle övünerek, biraz da bizde olsa kesin "Evet" çıkardı diye hayıflanarak terkederiz salonu. Son olarak filmde kullanılan bir şarkıdan alıntıyla "No me gusta no, no le quire no!"...

Oslo, 31 August (2011)

Festivalde izlediğim bir diğer Norveç filmi Oslo, 31 Ağustos. Hodejegerne'den sonra bu filmi de izleyince, Norveçlilerin iyi film yaptıkları konusundaki görüşüm pekişmiş oldu.

Filmin konusuna gelecek olursak, rehabilitasyondan bir iş görüşmesi için bir günlüğüne ayrılan Anders, bu günü uzun süredir görmediği arkadaşlarıyla, kız kardeşiyle görüşmek ve eski yaşamına bir günlüğüne de olsa geri dönmek için kullanır aynı zamanda. On aydır temiz olmasına rağmen iş görüşmesi rehabilitasyon sürecinin meydana çıkmasıyla Anders için umutsuz bir hal alır, en iyi eski arkadaşlarından biri artık evli ve çocuklu bir adamdır, eski hareketli ve popüler olduğu gece yaşantısını denediğinde ise eskisi gibi tat alamadığını ve ne kadar kalabalık ortamlarda olsa da kendi içinde yalnız olduğunu hisseder. Anders'ı oynayan Anders Danielsen Lie'nin başarılı oyunculuğu sayesinde biz de hissederiz aslında.

Konusundan da bekleneceği gibi biraz durağan geçen film, gene de sakin Oslo manzaraları ve güzel bir görsellik sunuyor bizlere. Hikayesi biraz karanlık ve depresif olsa da, aslında gelişmiş bir ülke olan ve herkesin mutlu mesut yaşadığını sandığımız bir yerde bile mutsuz, bağlanacak bir şeyler arayan insanların öyküsünü oldukça gerçekçi bir şekilde sunmayı başarıyor. Filmin gala gününe yönetmeni ve başrol oyuncusu gelememişti, fakat oyunculardan bir tanesi olan Ingrid Olava'yla tanıştık. Filmdeki gibi sıcak ve samimi birine benziyordu, film İstanbul Film Festivali'nde altın laleye de aday gösterildi fakat sanırım sadece jüri özel ödülü gibi bir ödül aldı. Meraklısına önerilir...

Faust (2011)

İstanbul Film Festivali'nde izlediğim ikinci film olan Faust'u yazmaya ancak zaman bulabildim. İsminden de anlaşılabileceği gibi film, Alman yazar Goethe'nin gerçek bir doktorun hikayesinden esinlenerek yazdığı çok bilinen eseri Faust'un yeniden uyarlaması.

Goethe'nin Faust'unu okumaya henüz fırsat bulamadım, fakat kitabın genel olarak ruhunu şeytana (kitaptaki adıyla Mephisto) satan Dr. Faust hakkında olduğunu biliyorum. Okuduğum yorumlara göre film kitapla birebir gitmiyor, hatta sadece kitabın ana fikrini temel alarak kendisi daha farklı bir hikaye sunuyor bizlere. Filmde, bilgi arayışı içinde olan fakat insan cesetlerini incelediği halde asla ruhu bulamadığını söyleyen Dr. Heinrich Faust, yaşamını sürdürebilmek için para arayışındayken Mephisto'yla tanışır ve kısa sürede Mephisto'nun aklına girmesine ve onu ayartmasına izin verir. Zamanla Mephisto'dan istediği sadece para ve bilgiyle sınırlı kalmaz ve Margarete ismindeki bir kadına saplantılı hale gelir. Bundan sonra Faust ve Mephisto arasındaki diyaloglarla yaşadıkları karanlık ve pis görünen kasabada tuhaf bir yolculuğa çıkarız.

Filmin yönetmeni Rus Aleksander Sokurov, diğer bir ünlü Rus yönetmen Andrey Tarkovskiy'in takipçisi olarak gösteriliyor. Filmin o farklı renk kullanımını ve atmosferini gördüğümüzde, yönetmene neden böyle dendiği anlaşılıyor aslında. Sokurov bu filmi, güç hakkında çektiği dörtlemesinin son filmi olarak çekmiş. Daha önceki filmleri Hitler'i anlattığı Molokh (1999), Lenin'i anlattığı Telec (2000) ve Japon imparatoru Hirohito'yu anlattığı Solnzte (2005) imiş. Molokh'la Cannes Film Festivali'nde en iyi senaryo ödülünü alan yönetmen, Faust ile de Venedik Film Festivali'nde Altın Aslan'ı almayı başarmış.

Filmden hemen önce içtiğim yarım şişe şarabın etkisi oldu mu bilmiyorum ama bu film beni kesinlikle bambaşka dünyalara götürdü. Gerçek dünyadan koptuğumu, ki benim bir filmden beklentim budur, bambaşka dünyalara girdiğimi hissettirdi. Öyle ki film bittiğinde şarapla başlayan baş dönmem, filmin etkisiyle sürmeye devam ediyordu. Gaz dövüş filmi Serbuan Maut'un aksine film bittiğinde alkışlayan 3-5 kişiye sosyal medyada, kendini bilmez 3-5 kişi alkışladı gibi laf edilmesi festivale bilet alanların bile nasıl filmler beklentisinde olduğunu gösteriyor sanırım. Gene de festival sayesinde bu filmi izleyebildiğim için çok memnunum, şiddetle tavsiye ederim. 

31. İstanbul Film Festivali

Sinemaseverlerin bildiği gibi 31. İstanbul Film Festivali bu cumartesi 31 Mart'ta başladı. 15 Nisan'a kadar sürecek festivalde 200'den fazla film olduğu için seçmekte oldukça zorlandım açıkçası. Ama uzun araştırmalar sonucu listemi 15-16 filme kadar indirebildim. Aşağıda bahsedeceklerim de zamanı uygun olan ve bilet bulabildiklerim. Şu ana kadar sadece birini izleyebildim ama izledikçe yorumlarını yayınlamaya devam edeceğim, şimdilik hala gitmek isteyen varsa fikir edinebilmeleri için festival sitesinden de bulabileceğiniz özetlerini yazıyorum.

1. Barbara

2012 Berlin Film Festivali'nde en iyi yönetmen dalında gümüş ayı alan film, Doğu Bloku'nda kırsal bir hastaneye sürülen ve kaçma isteğiyle çocuk cerrahı başka bir doktora duyduğu aşk arasında kalan bir kadını anlatıyor.

2. Kafa Avcıları (Hodejegerne)

Norveç yapımı film, insan kaynakları uzmanı ve sahip olduğu lüks yaşamı koruyabilmek için ikinci iş olarak sanat eseri hırsızlığı yapan Roger'ı anlatıyor. Roger, bir açılışta tanıştığı ünlü bir tablo sahibi Clas'la fırsatı değerlendirmek ister. Oyuncu kadrosunda Game Of Thrones'tan Jamie Lannister'ı görüyoruz. Dizideki rolü gibi kötü bir rol olup olmadığını film esnasında anlayacağız. Genel olarak başarılı bulunan film 27 Nisan'da da gösterime girecek.

3. Oslo, 31 Ağustos (Oslo, August 31st)

Aslında konu olarak daha önce başka örneklerini görmüş olsak da, beklentimin yüksek olduğu bir film Oslo, 31 Ağustos. Filmde uyuşturucu tedavisi süren Anders, tedavinin de parçası olarak bir iş görüşmesi yapmak üzere şehre iner. Fakat şehire inmişken, gününü gezerek, geçmişteki tanıdıklarıyla buluşarak ve geçmişteki hatalarını düşünerek geçirir. Filmin galası Cannes film festivalinde yapılmış.

4. Sibirya, Monamur (Sibir, Monamur)

Her ne kadar kahraman köpek vb. filmleri klişe bulsam da, içinde hayvan geçen filmlere karşı bir zaafım olduğunu itiraf etmek zorundayım. Bu filmi seçmemde konusunu beğenmem etkili olduğu kadar, senaryoda bir köpeğin de rolü oluşu etkili oldu. Film, Sibirya'da dindar bir yaşlı adam ile torununun tek dostları bir köpekle, terk edilmiş köylerinde adamın oğlunu beklerlerken evlerini iki eşkiyanın basması sonucu gelişen olayları anlatıyor.

5. Olduğun Gibi Gel (Hasta La Vista!)

Genelde çok komedi filmi seven bir izleyici olmadığım ve programda Antidepresan bölümünde yer verilen filmlere bakmadan geçme eğiliminde olduğum halde, bu film bana ilgi çekici geldi. Bir çok ödül sahibi olan filmde, yirmili yaşların başında hala bakir olan üç genç ilk cinsel deneyimlerini yaşayabilmek umuduyla İspanya'ya doğru yola çıkarlar. Fakat filmi Hollywood'da defalarca yapılan bu tarz filmlerden ayıran özellik bu üç gencin birinin kör, birinin tekerlekli sandalyeye mahkum, diğerinin de boynundan aşağısının felç olması.

6. Faust

İsminden de çıkarabileceğimiz gibi Geothe'nin ünlü eserinin yeniden yorumlaması olan bu film, Venedik Film Festivali Altın Aslan ödüllü.

7. Kabuktaki Çatlaklar (Die Unsichtbare)

Yirmi yaşındaki içe dönük ve hocaları tarafından başarısız bulunan tiyatro öğrencisi Josephine, tiyatro oyuncularından verim almanın en iyi yolunun onları baştan çıkarmak ve ezmek olduğunu düşünen Kaspar'ın elinde ya kendisiyle başa çıkmayı öğrenecek ya da daha kötü hale gelecektir.

8. Roza

İkinci Dünya Savaşı sırasında defalarca tecavüze uğrayan ve fahişelik yapmaya zorlanan Roza'yla savaşı geride bırakmak isteyen yaralı asker Tadeus'un arasındaki bağ giderek aşka dönüşür.

9. Baskın (Serbuan Maut)

Bir SWAT timi, sahibinin bir uyuşturucu tüccarı olduğu apartmana baskın düzenlerler. Fakat uyuşturucu tüccarıyla ortaklık içinde olan her türlü kötü adamın bulunduğu bu apartmana daha önce baskın yapan kimse başarılı olamamıştır. Başta basit bir emniyet operasyonu gibi görünen olayın arkasında aslında daha derin olaylar yattığını film ilerledikçe anlarız. Filmin başrol oyuncularının 10 yaşından beri dövüş sanatlarıyla uğraşan Iko Uwais ve Endonezya Judo şampiyonu Joe Taslim olması, filmin içeriğiyle ilgili biraz ipucu veriyor.

İyi seyirler!

Something The Lord Made (2004)

Ufak bir aradan sonra gene bir Cnbc-e filminizle karşınızdayım. Tv'de Dvd kuşağında yayınlanan bu film 2004 yılında Hbo için çekilen bir televizyon filmi. Televizyon filmi olmasına rağmen başrollerinde iki bilinen oyuncu Alan Rickman ve Mos Def yer alıyor. 

Film gerçek bir hikayeden esinleniyor ve 1930'larda Amerika'daki büyük bunalım sırasında cerrah Alfred Blalock'un yanında hademe olarak işe alınan siyahi Vivien Thomas'ın hikayesini anlatıyor. Blalock köpekler üzerinde deneyler yaparak kalp üzerine çalışan bir cerrah. Hademe olarak işe başlayan Thomas, kısa sürede çalışkanlığı ve cerrahiye yatkınlığı sayesinde hademelikten üst kademelere yükseliyor ve Blalock'un asistanı haline geliyor. Bu süreçte Thomas için her şey çok çabuk gelişiyor, hatta ilk başlarda biraz klişe olarak hemen zeki ve fakir gencin ilerleyişini izliyor gibi hissediyorsunuz. Fakat daha sonra film farklı bir yöne doğru kayıyor. Blalock'un kendi kliniğinde ilişkileri nispeten sorunsuz ilerlerken, Blalock'un Johns Hopkins'te baş cerrah olarak çalışmaya başlamasıyla, Thomas'ın o dönemde hala devam eden ırkçılıkla mücadele edişini izlemeye başlıyoruz. 

İkilinin Johns Hopkins'e geçmesi aslında Thomas için bir şanssızlık gibi görünürken, olaylar farklı bir hal alır ve ikili blue baby sendromu olarak bilinen (kalp damarlarındaki bir sorun yüzünden oksijen alamayan bebeklerin mavi görünüm kazanması) hastalığın tedavisi üzerine çalışmaya başlarlar. Blalock o zamanlar kalbe müdahale edilemeyeceği yönündeki inanca karşı çıkarak, gene köpekler üzerinde deneyler yapmaya başlar. Bu deneyler sırasında Thomas hastane personelinden kabul görmediği halde, Blalock'un vazgeçemediği ve hatta bazen ameliyatları dahi ona yaptırdığı asistanı haline gelir. Ki ilk bebek üzerindeki operasyonu Blalock yaparken, Thomas yüksek bir basamağın üzerinde durarak ona talimatlar verir. 

Thomas'ın bu büyük katkılarına rağmen ameliyatı yapan fotoğraflarda yer almaması, bugün kalp ameliyatlarında kullanılan bt şant'ın isminin Blalock ve ekipteki diğer bir doktor Taussig'den geliyor oluşu, o dönemdeki ırkçılığın boyutlarını anlamamıza yardımcı oluyor. Öyle ki hastanede tuvaletler bile men(white), men(colored) olarak ayrılıyor. Johns Hopkins gibi bir hastanede ve başarılı bilim insanlarının arasında bile bu denli ırkçılık olmasını, o dönemdeki insanların nasıl düşünüp neye göre böyle davrandıklarını anlamakta zorlanıyor insan. Hikaye buruk olsa da zaman ilerledikçe Thomas'ın hakkının verildiğini gördüğümüzde içimiz biraz rahatlıyor neyse ki. Bu kadar zor koşullarda bu kadar başarılı olmuş bir insanın hayat hikayesi için ve başarılı oyunculuklar için kesinlikle izlenmeye değer bir film...

You Don't Know Jack (2010)

    Bu sıralar televizyonumdan da daha fazla yararlanabilmek adına Cnbc-e'den filmler izliyorum. Bunlardan en sonuncusu Pazartesi günü gişe filmleri kuşağında yayınlanan 2010 yapımı You Don't Know Jack. Televizyon filmi olarak çekildiği için gişelerde şans bulamadı sanıyorum ama daha önce Golden Globe ödüllerinde Al Pacino en iyi erkek oyuncu ödülünü bu filmle aldığında merak etmiştim filmi. İzledikten sonra Pacino'nun tabi ki de babalar gibi hak ederek aldığını anladım ödülünü.

      Filmin konusuna gelecek olursak, 90lı yıllarda 100'den fazla hastanın ötenazisine yardımcı olarak Doctor Death ismini almış olan Jack Kevorkian'ın hayatı anlatılıyor. Aslında sonradan okuduğuma göre Doctor Death ismi çok daha önceleri takılmış Kevorkian'a. Tıp eğitimini sürdürürken, ölen hastaların kornealarının fotoğraflarını çekermiş. Bunu yapmaktaki amacı da komadaki ve ölen hastaların gözlerindeki farklılıkları gösterebilmekmiş. Anlayacağınız bu ölüm konusunu çok önceleri takmış kafasına Kevorkian.  Filmdeki süreç Kevorkian'ın gençliğini içermiyor ama ötenazi fikrine nasıl aşina olduğunu film ilerledikçe çıkarabiliyoruz. İlk hastasından başlayarak sonuncu hastasına doğru, farklı bir kaç hastasının hikayelerine ve doktorun bu hastalarla görüşme vidyolarına tanıklık ediyoruz. Tabi bu süreçte Kevorkian'ın ötenaziye karşı çıkan bir çok insanla ve yargıyla mücadelesini de izliyoruz.

     Filmde Al Pacino'nun yanı sıra Susan Sarandon ve John Goodman da önemli rolleri canlandırıyorlar. İlk yarım saatte filmin nasıl gelişeceğini pek kestiremeseniz de, hastaların hikayeleri başladıkça filmden gözünüzü ayıramıyorsunuz. Şahsen ben 132 dakikalık film bittiğinde, zamanın nasıl geçtiğini anlayamamış durumdaydım. Al Pacino'nun müthiş oyunculuğu sayesinde sanki gerçek doktoru ve hastalarını bir belgesel gibi izliyormuş hissine kapılıyorsunuz. Ötenazi konusu ise tabi ki tartışmaya açık bir konu. Film her ne kadar Kevorkian'ın hayatı hakkında olsa da tamamen ötenazi yanlısı değil bence. Karşıt görüşleri ve neden karşı çıktıklarını da güzel bir şekilde anlatıyor. Kendi adıma da bazen ötenazinin kesinlikle gerekli olduğunu düşünsem de, çok dikkatli ve kesinlikle bir kaç uzmanın görüşü alındıktan, hasta takip edildikten sonra yapılmasının doğru olduğunu düşünüyorum. Gene de film kesinlikle kendi görüşlerinizi sorgulamanıza yol açıyor ve insanı derinden etkiliyor. Mutlaka izleyin.